Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego to istotny dokument, który obowiązuje przez cały okres użytkowania budynku. Jest to kluczowy element prawidłowej ochrony przeciwpożarowej każdego obiektu.
Obiekty, które muszą być wyposażone w instrukcję, jej wymaganą formę oraz szczegółowe informacje, które powinna zawierać, precyzyjnie określa Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. To rozporządzenie jest nadrzędnym aktem prawnym regulującym tę kwestię.
Instrukcja przeciw pożarowa — gdzie obowiązuje?
Wymagania dotyczące typów obiektów
Budynki, które bezwzględnie muszą być wyposażone w instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, określa ust. 1 i 8 rozporządzenia z 2010 roku. Zgodnie z tymi przepisami, w instrukcję muszą być wyposażone wszystkie obiekty lub stanowiące odrębne strefy pożarowe części tych obiektów, jeżeli są one wykorzystywane jako:
- Miejsca użyteczności publicznej, zapewniające usługi dla szerokiej grupy osób.
- Miejsca zamieszkania zbiorowego, takie jak hotele, akademiki czy internaty.
- Obiekty produkcyjne, w których odbywają się procesy technologiczne.
- Obiekty magazynowe, przeznaczone do składowania towarów.
- Obiekty inwentarskie, służące do hodowli zwierząt.
Dodatkowo, niezależnie od funkcji, obowiązek IBP dotyczy również obiektów, w których występuje strefa zagrożenia wybuchem.
Wyjątki z obowiązku Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP)
Wyjątek od powyższych zapisów, zwalniający z obowiązku posiadania IBP, stanowią obiekty o mniejszej kubaturze lub powierzchni:
– budynki lub istniejące w ich ramach odrębne strefy pożarowe, których
kubatura brutto nie przekracza 1 000 m3 (nie dotyczy budynków
inwentarskich),
– budynki inwentarskie, których kubatura nie przekracza 1 500 m3,
– strefy pożarowe obiektów innych niż budynek, o ile ich powierzchnia
nie przekracza 1 000 m3.
Obowiązkowe elementy instrukcji przeciwpożarowej
Wymagana zawartość merytoryczna
Zgodnie z wytycznymi w pkt 1 wszystkie instrukcje bezpieczeństwa pożarowego muszą zawierać szereg precyzyjnych i aktualnych informacji, które pozwolą na efektywne ratowanie osób i mienia w przypadku pożaru lub innego zagrożenia.
Do niezbędnych zapisów, które muszą być zawarte w instrukcji, zalicza się m.in. szczegółowe informacje:
- Warunkach ochrony przeciwpożarowej wynikających z przeznaczenia, sposobu użytkowania, prowadzonego procesu technologicznego i magazynowania.
- Wyposażeniu przeciwpożarowym obiektu i urządzeniach, takich jak systemy sygnalizacji, gaśnice, hydranty.
- Przeglądach i czynnościach konserwujących sprzęt przeciwpożarowy, z uwzględnieniem terminów i odpowiedzialnych osób.
- Sposobie działania, gdy pojawi się pożar lub inne miejscowe zagrożenie (np. alarm).
- Rzeczywistym sposobie przeprowadzenia ewakuacji osób (w tym osób niepełnosprawnych) oraz mienia, ze wskazaniem dróg ewakuacyjnych.
- Sposobie informowania użytkowników obiektu o obowiązujących przepisach przeciwpożarowych, o treści instrukcji ppoż. oraz o zadaniach i obowiązkach w zakresie ochrony przeciwpożarowej, którym będą podlegać (szkolenia, instruktaże).
Obowiązkowy plan obiektu i procedura formalna
Ponadto, instrukcja musi zawierać szczegółowy plan obiektu wraz z jego usytuowaniem oraz terenem przyległym. Plan ten musi czytelnie wskazywać np. rozmieszczenie sprzętu ppoż. i drogi ewakuacyjne.
Tak sporządzona instrukcja musi być następnie przekazana do właściwego Komendanta Powiatowej/Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej (PSP).
Należy mieć na uwadze, że ze względu na rangę i ważność dokumentu, jakim jest instrukcja przeciwpożarowa, może być on tworzony jedynie przez wykwalifikowane osoby (specjalistów ds. ppoż.). Wszelkie błędy lub nieaktualne dane mogą mieć poważne konsekwencje prawne i finansowe.
Z tego względu zaleca się przekazywanie tworzenia fachowych instrukcji uprawnionym do tego podmiotom. Dzięki temu można mieć pewność, że instrukcja jest nie tylko kompletna, ale także w pełni zgodna z obowiązującym prawem i efektywna w zarządzaniu ryzykiem pożarowym.
